منزلت بالای زنان در انقـــلاب اسلامی

آمارها نشان می‌دهد زنان جامعه اسلامی در ایران بعد از به‌وقوع پیوستن تحول عظیم انقلاب شکوهمند اسلامی حضورشان در جامعه در شاخص‌های مختلف پررنگ‌تر شده است تا جایی که به گفته کارشناسان امور اجتماعی در دوران بعد از پیروزی انقلاب سال 57، زنان توانسته‌اند در پست‌ها و مقام‌های والایی به انجام فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی بپردازند و در این زمینه‌ها رشد چشمگیری داشته باشند. گذشته از آن، انقلاب اسلامی با تغییر مفاهیم ارزشی میان جامعه غرب زده آن روزگار توانست حضور زنان را پررنگ‌تر اعلام کرده و به نقش اساسی آنها در خانواده تأکید بیشتری کند.

مقایسه جایگاه زنان در انقلاب اسلامی و نظام شاهنشاهی

نقش زنان مسلمان در پیشگامی و راهبری انقلاب اسلامی بویژه در هماهنگی با حرکت مردان در جریان شکل‌گیری انقلاب و تحولات فرهنگی، اجتماعی جامعه نقش اساسی برشمرده شده است. زنان در انقلاب سال 57 از حقوق و تکالیفی در قوانین اساسی و مدنی برخوردار شده‌اند که برگرفته از آموزه‌های دینی است. بدون شک جایگاه شخصیت فردی و اجتماعی زنان در ایران قبل و بعد از انقلاب اسلامی را نمی‌توان یکسان برشمرد. حجت‌الاسلام والمسلمین امراللـه مختاری، مدرس گروه معارف دانشگاه رازی کرمانشاه در این‌باره می‌گوید: هر نظام فکری دیدگاهی کلی راجع به انسان دارد و منزلتی برای آنها قائل است. نگاه به زن با نگاه و تفسیری که مکتب اسلام به انسان دارد ارتباط مستقیمی داشته که در یک مقایسه کلی نظام شاهنشاهی بعد از پیروزی انقلاب و وضعیت زنان قابل مقایسه نیست زیرا در نظام شاهنشاهی، زنان محو در نظام فرهنگی غرب بودند و تفسیری که فرهنگ غربی به زنان داشت، نظام شاهنشاهی نیز از آن دیدگاه تبعیت می‌کرد. در فرهنگ غرب پس از شکل‌گیری دوره تجربه‌گرایی افراطی و در نهایت نگاهی که افراد به جامعه پیدا کردند براساس شناخت حقایق غیرمادی بود که بدون شک این نوع دیدگاه از جهان و انسان که فقط جنبه مادی و ظاهری دارد جای هیچ‌گونه تفسیری برای شناخت خدا و رفتار انسان نمی‌ماند. این مدرس دانشگاه در ادامه می‌گوید: در نگاه غربی چون انسان فراروی حقیقی خود را پیدا نمی‌کند به آن سو حرکت می‌کند. زندگی جز سرگرمی و بازیچه‌ای بیهوده و بی‌هدف برای افراد معنی دیگری ندارد و به همین دلیل بحران هویت و از هم‌پاشیدگی روابط عاطفی در بین افراد یک جامعه به‌وجود می‌آید. و این همان نظام جاهلیت مدرن عنوان می‌شود در صورتی که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نگرش‌ها و معیارهای زنان تغییر پیدا کرد و آنها دریافتند که فقط به سود مقطعی خود فکر نمی‌کنند و این را مبنای حیات و تعاملات اجتماعی خود با دیگران قرار دادند و زنان توانستند دریابند قرآن و اسلام چه جایگاه و منزلتی برای آنها قائل است و با قدم نهادن در این مسیر کمال، آنها شأن خود و هویت اصلی‌شان را پیدا کردند. دکتر علیرضا شریفی یزدی، جامعه‌شناس و عضو پژوهشکده خانواده درباره وضعیت زنان در دوران بعد از انقلاب اسلامی می‌افزاید: در جامعه کنونی، آمارها نشان می‌دهد تقریباً 80 درصد از زنان باسواد هستند و در مراکز علمی و دانشگاهی بیشترین آمار قبولی را به خود اختصاص می‌دهند. همچنین مشارکت عمومی زنان در این دوران رشد چشمگیری داشته است و یکی دیگر از دستاوردهای انقلاب اسلامی برای زنان بازیافتن مقام انسانی و شأن آنهاست و انقلاب اسلامی شیوه جدید ارزشی و نماد ارزشمندی از حیات زنان جامعه را ارائه داد. امراللـه مختاری، مدرس دانشگاه معتقد است، در پیروزی انقلاب اسلامی زنان منزلت و شأن معنوی خود را پیدا کردند چنانچه امروز در جامعه شاهد آن هستیم که آهنگ رشد فعالیت زنان در دهه‌های بعد از انقلاب اسلامی نسبت به گذشته بسیار افزایش پیدا کرده است. همچنین تحصیلات عالی و حضور آنها در فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی قابل مشاهده است. دکتر شریفی‌یزدی تصریح می‌کند: ایجاد فرصت‌های مطالعاتی، تحقیقاتی برای زنان در عرصه‌های پژوهشی، حضور فعال آنها در هیأت‌های دانشگاهی و اشتغال در فضای امن اخلاقی با پیروزی انقلاب اسلامی باعث شد تا فرصت‌های بالقوه آنها زمینه ظهور و شکوفایی پیدا کند.
همچنین هویت بخشی به زنان در متن جامعه و خودباوری آنها از دستاوردهای این دوران نیز به حساب می‌آید. همواره رشد معلمان زن در کلیه مقاطع تحصیلی افزایش پیدا کرده است و زنانی که تا قبل از انقلاب اسلامی در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کردند و کمتر فرصت ادامه تحصیل داشتند بعد از به وقوع پیوستن انقلاب شکوهمند اسلامی فضای امن ایجاد شده باعث شد تا آنها به ادامه تحصیل پرداخته و موفقیت‌های بسزایی را کسب کنند.
وی ادامه می‌دهد: دو دستاورد مهم انقلاب اسلامی برای قشر زنان ایجاد خودباوری و هویت اسلامی است. این دو دستاورد زمینه رشد و تعالی زنان را در جامعه فراهم ساخت و فرصت حضور آنها را در جامعه پررنگ‌تر کرد تا بتوانند به شکل توانمندتری در همه عرصه‌ها قدم بردارند. البته این حرکت‌های متعالی و مثبت باعث تحکیم بنیان خانواده و نقش مادرانه آنها شده است و بعد از انقلاب اسلامی خانواده‌ به عنوان مهم‌ترین و اصلی‌ترین نهاد برای رشد و کرامت انسانی همچنین زن در یک خانواده به عنوان عنصری انسان‌ساز معرفی شد.

منزلت زن بعد از انقلاب اسلامی


دکتر شریفی‌یزدی، جامعه‌شناس در این‌باره می‌گوید: زنان نخستین‌بار نبود که حضورشان را در صحنه های سیاسی و اجتماعی به منصه ظهور گذاشتند بلکه مشارکت فعالانه آنها در لحظات حساس و سرنوشت‌ساز ملت و حماسه‌های ملی و مذهبی قابل تحسین بود. زنان در دوران انقلاب اسلامی نقشی ماندگار از خود به جای گذاشتند و به همگان اثبات کردند که شخصیت زن در تبعیت از الگوهای غربی و مدگرایی نیست بلکه چیزی که بر اعتبار و ارزش آنها می‌افزاید غیرت، فداکاری و آرمان‌های دینی است. زنان در ایران با اولین جرقه‌های انقلاب اسلامی در عرصه‌های نبرد، مبارزه و فعالیت‌های خود را شروع کردند و ارزش‌های اسلامی و انقلابی‌شان را در جامعه به مرحله اجرا درآوردند. همچنین نسبت زنان در مشاغل حساس و تخصصی بعد از انقلاب اسلامی افزایش پیدا کرده و نسبت به مردان متخصص بیشتر شده است و زنان در حوزه‌های آموزش و پرورش فعالیت بیشتری پیدا کرده‌اند و درصد بهره‌گیری آنها از فعالیت‌های اقتصادی در جامعه بعد از انقلاب اسلامی به نقطه‌ای مطلوب رسیده است. همچنین مهم‌ترین و اصلی‌ترین نکته حائز اهمیت این است که زنان در پست‌های مدیریتی و در رده‌های بالا به عنوان نمایندگان مجلس و مشاورین مشغول فعالیت هستند و در پست‌هایی مانند شهردار، فرماندار، فعالیت سیاسی و اجتماعی نقش بسزایی ایفا می‌کنند و پیشرفت این مقوله‌ها و نقاط‌قوت رشد زنان را در جامعه ایران بعد از انقلاب اسلامی نشان می‌دهند.
حجت‌الاسلام والمسلمین مختاری، تصریح می‌کند: بی‌تردید سلامت هر جامعه در گرو سلامت خانواده‌هاست زیرا خانواده کانون پرورش نسل آینده محسوب می‌شود و زن در خانواده مرکز اصلی عاطفه و محبت تلقی می‌شود. انقلاب اسلامی حیاتی دوباره به شخصیت زنان بخشید زیرا این زنان هستند که از دامن پاک خود افرادی را تربیت کرده و به جامعه تحویل می‌دهند که استقامت و ارزش‌های والای انسانی ارتقا پیدا کند.

/ 2 نظر / 30 بازدید
جامعه شناس مسلمان

سلام. قبول دارم که بعد از انقلاب وضعیت زنان رو به بهبودی رفت ولی متاسفانه دوباره شاهد این هستیم که خود باوری زنان کاهش یافته است و تمایل به مدگرایی و تبعیت از غرب افزایش یافته است.....